Srpska pravoslavna crkva i vjernici slave sutra Svetog velikomučenika Prokopija po kome je grad Prokuplje dobio ime.
Rođen u Jerusalimu, otac mu je bio hrišćanin, a majka neznabožac.
Zvao se Neanije. Kada je porastao vidio ga je car Dioklecijan i toliko ga je zavolio da ga je odmah uzeo u svoj dvor, gdje je bio pri njegovoj vojsi.
Kada je Dioklecijan odlučio da progoni hrišćane, poslao je Neanija u Aleksandriju s jednim vojnim odredom i naredio im da zatru tamošnje hrišćane. Na tom putu jedne noći dogodio se jak zemljotres i Neanije je čuo Božiji glas.
“Neanije, kuda ideš i na koga ustaješ”, upitao je glas.
U tom trenutku ukazao se u vazduhu presveti krst, kao od kristala, i od njega dođe glas: “Ja sam Isus raspeti Sin Božji”.
Prokuplje dobilo ime po Svetom Prokopiju
U Nišu je prije Nemanjića postojao manastir Svetog Prokopija, gdje se čuvala ruka svetitelja. Svetinja je kasnije, kad su Turci zauzeli Niš, prenijeta u Prokuplje, koje je i dobilo ime po ovom mučeniku. Sudbina moštiju nije poznata od 18. veka.
I još mu Gospod reče: “ovim znamenjem koje si vidio pobeđuj neprijatelje svoje, i mir moj biće s tobom”.
Taj doživljaj potpuno je obrnuo i promijenio život vojvode Neanija. Tražio je da mu naprave onakav krst kakav je vidio.
Umesto da krene na hrišćane on je s vojskom ipak krenuo protiv Agarjana, i kao pobjednik ušao je u Jerusalim gdje je majci rekao da je sada hrišćanin.
Nakon toga mučen je i bačen u tamnicu gdje mu se opet javio Hrist koji ga je krstio i dao mu ime Prokopije.
Javno je ispovijedio svoju vjeru, znajući da će biti pogubljen.
Upokojio je se 303. godine.
OBIČAJI NA SVETOG PROKOPIJA
U nekim krajevima Srbije narod smatra da je na dan Svetog Prokopija dobro vjenčavati se jer se ovaj svetac smatra zaštitnikom mladenaca koje blagosilja i pohodi.
Takođe, na ovaj praznik nikako nije dobro, kako kažu običaji, da se kopa ili sahranjuje.
U nekim krajevima Srbije, na Svetog Prokopija nije se ni kupalo.
Ovog sveca rudari smatraju svojim zaštitnikom, a smatra se i da je on čuvar djece.
