U Republici Srpskoj sve je izraženiji odliv stanovništva iz manjih i nerazvijenih opština ka većim gradovima, zbog čega je sve važnije pitanje ravnomjernog razvoja lokalnih zajednica i njihovog opstanka, rekao je u Јutarnjem programu predsjednik Saveza opština i gradova Republike Srpske, Ljubiša Ćosić i poručio da je neophodno više solidarnosti među lokalnim zajednicama, kako bi se pomoglo nerazvijenim opštinama.
– Gotovo polovina, nažalost polovina lokalnih zajednica Republike Srpske pripada grupi izrazito narazvijenih i narazvijenih lokalnih zajednica – rekao je on.
Istakao je da 40 odsto teritorije Republike Srpske otpada površinski na ove lokalne zajednice i u njima naravno živi značajno manji broj stanovnika nego u ostalim gradovima i opštinama koje imaju status razvijenih, izrazito razvijenih.
– U manjim sredinama ljudi se bore sa velikim odlivom stanovništva. Uglavnom je to mlađe stanovništvo koje ide prema većim gradovima, što je negdje i normalno. Međutim, nije normalno da ti manji gradovi ostaju bez svog stanovništva i da zapravo time ostaju bez radne snage, bez mnogo toga što im je itekako potrebno za normalno funkcionisanje – rekao je Ćosić.
Istakao je da nije jednako funkcionisati i upravljati lokalnom zajednicom koja je mala i nerazvijena u odnosu na kolege, načelnike i gradonačelnike koji to rade u većim lokalnim zajednicama.
– Јasno je da veća lokalna zajednica ima više stanovništva jer to stanovništvo traži i ima i veće potrebe. Međutim, poslati dijete u vrtić u nekoj maloj lokalnoj zajednici i odgajati dijetu u toj maloj lokalnoj zajednici je daleko teže nego što je to nekom u Banjaluci – kaže Ćosić.
Naveo je da postoji određen nivo nerazumijevanja jednog broja kolega koji vode velike gradove u odnosu na kolege koji vode manje opštine koje imaju do 3.000, 4.000, 5.000 stanovnika i koji se zaista suočavaju sa ozbiljnim problemima.
– Pogotovo tu je problem finansiranja veoma izražen. Najvećim dijelom izrazito nerazvijene lokalne zajednice su oslonjene isključivo na poreske prihode ili eventualno prihode koje dolaze od korištenja prirodnih bogastava u tim lokalnim zajednicama. S druge strane, sve moje kolege, gradonačelnici prije svega, imaju širok spektar mogućnosti finansiranja i kreiranja vlasti u budžetu. Naravno, u pravilu, u većim lokalnim zajednicama su budžeti u većim iznosima i samim tim je lakše financirati neke potrebe. Prema tome, ono o čemu veoma često pričamo u Savezu, zove se solidarnost i pokušaj da shvatimo i uvažimo kolege iz izrazito narazvijenih i narazvijenih lokalnih zajednica – rekao je Ćosić.
Poručio je da otkad je na čelu Saveza, u kontinuitetu insistira na tome.
– Mislim da se možete sjetiti i pokušaja da izmijenimo zakon o budžetskom sistemu u 2024. godinu, kada smo išli po hitnom postupku, kada smo pokušali da dio sredstava prihoda od PDV-a, koje pripadaju Banjaluci i Bijeljini, od dva najveća grada, da jednim dijelom preusmjerimo u male izrazito nerazvijene i nerazvijene lokalne zajednice i time im popravimo položaj.
Naveo je da je za tih šest mjeseci, koliko je bila u funkciji primjena tog zakona, sve kolege iz izrazito nerazvijenih i nerazvijenih lokalnih zajednica bili su u potpunosti zadovoljni efektima primjene tog zakona. Znači, u odnosu na ono što im je bilo garantovano koeficijentima, dobijali su još jedan dio i daleko im je bilo olakšano funkcionisanje i daleko su ove potrebe o kojima sam govorio, daleko su ih lakše finansirali i činilo mi se da je upravo ta iznos koji smo mi proračunali, nekih od osam do deset miliona konvertibilnih maraka, koliko je mi bilo potrebno da se uvećava u odnos na redovano finansiranje, izgledalo je da je jednim velikim dijelom riješilo problem.
– Međutim, desila se ta, moram reći, nesretna apelacija kolege iz Banja Luke i Bijeljina gdje je Ustavni sud odlučio kako je odlučio i mi smo se vratili na staru. U tom periodu pokazalo se jedno istinsko narazumijevanje broja kolega, moram biti potpuno otvoren, kolege iz Bijeljine i kolege iz Banja Luke prema kolegama i od tada pa do danas njihova participacija u funkciosanju Saveza opština i gradova je svedena, kada je u pitanju Banja Luka na predstavnike, kolega Stanivuković se nikada ne pojavljuje, dok kolega Petrović iz Bijeljine apsolutno odbija bilo kakvu vrstu učešća u Savezu po modelu da eto, on je kao najispravniji, najpametniji, a mi to tamo nešto kao pogrešno radimo, što apsolutno nije tačno, jer tamo se odluke ne donose ni po bilo kakvom političkom principu – poručio je on.
