Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici danas, 14. januara slave više značajnih praznika – Svetog Vasilija Velikog, Mali Božić, ali i početak Nove godine po Julijanskom kalendaru.
Ovaj datum u crkvenom kalendaru zauzima posebno mjesto jer objedinjuje duhovni, istorijski i narodni značaj.
Sveti Vasilije Veliki
Sveti Vasilije Veliki, poznat i kao Vasilije iz Cezareje, bio je jedan od najznačajnijih teologa ranog hrišćanstva i episkop Cezareje u Kapadokiji. Smatra se osnivačem opštežiteljnog monaštva u istočnom hrišćanstvu. Zajedno sa Grigorijem Niskim i Grigorijem Bogoslovom ubraja se u kapadokijske oce Crkve. Upokojio se 379. godine u 50. godini života, u vrijeme cara Konstantina.
Obrezanje Gospoda Isusa Hrista
Istog dana obilježava se i praznik Obrezanja Gospoda Isusa Hrista, jedan od najvećih hrišćanskih praznika. Prema Svetom pismu, ovaj čin simbolizuje preuzimanje grijeha ljudskog roda i duhovno očišćenje.
Mali Božić i Srpska nova godina
U narodu je 14. januar poznat kao Mali Božić, Vasiljevdan i Srpska nova godina. Smatra se završetkom božićnih praznika i danom kada se ulazi u novu godinu po starom kalendaru.
Narodni običaji i vjerovanja
U pojedinim krajevima ponovo se unosi badnjak u kuću, dolazi položajnik, a ostaci badnjaka se spaljuju. U mnogim domovima mijesi se obredni hljeb vasilica koji se lomi među ukućanima kao znak zdravlja i sloge.
U narodu postoji vjerovanje da se na ovaj dan ne treba svađati jer se smatra da nesloga donosi lošu sreću tokom cele godine. Vjeruje se i da će godina biti rodna ako 14. januara pada snijeg ili je vrijeme oblačno. U pojedinim krajevima običaj je da se uzme kašika meda kao simbol slatkog i mirnog života, piše Ona.rs.
Molitva i značaj praznika
U svim hramovima Srpske pravoslavne crkve služi se Liturgija Svetog Vasilija Velikog. Vjernici se mole za zdravlje, mir i duhovnu snagu. Sveti Vasilije se smatra zaštitnikom vere, istine i duhovne postojanosti.
Za vjernike, 14. januar predstavlja spoj crkvene tradicije, narodnih običaja i simboličan početak nove godine sa željom za blagostanjem i mirom.
