Donosimo autorski tekst politikologa i diplomate Marka Milisava. Tekst u cjelosti čitajte na našem portalu princip.news.
Piše: Marko Milisav, politikolog i diplomata
Ponekad je gotovo zabavno, skoro karikaturalno, čitati kvazi analize i izjave raznih federalnih, ali i opozicionih političara i medija koji već dvadeset godina najavljuju „skori kraj“ političke karijere predsjednika Milorada Dodika, njegov „pad u izolaciju“, „gubitak uticaja“ ili „pogrešnu politiku“. Svaki put kada mu predvide politički sunovrat izborna realnost ih demantuje.
Taj nesklad između njihove želje i činjenica najbolji je dokaz koliko duboko potcijenjuju čovjeka koji je, sviđalo se to nekome ili ne, jedan od najiskusnijih i najvještijih političara i državnika u ovom dijelu Evrope. Ovo se naročito odnosi na Dodikovu spoljnu politiku koja se svakako najdirektnije reflektuje na unutrašnje prilike.
Dovoljno je pobrojati samo nekoliko njegovih odluka i politika koje je, u poslednje dvije decenije, sa saradnicima donio i realizovao da bi se to dokazalo.
U vremenu najveće liberalne euforije, u trenutku kada je cijeli region jurio za iluzijom brzog ulaska u globalističke tokove, Milorad Dodik je izabrao teži, ali principijelniji put, put suverenizma, tradicionalnih vrijednosti i zaštite nacionalnih interesa. Ono što je tada mnogima djelovalo kao anahron pristup, danas se u sve većem broju država smatra normom.
Kada je Rusija doživjela najtvrđu diplomatsku izolaciju u modernoj istoriji, Dodik nije odstupio od odnosa s Vladimirom Putinom. Ne zato što je to bilo jednostavno, upravo suprotno bilo je najteže, već zato što je shvatao dublje procese u međunarodnim odnosima, narastući globalni sukob koncepata i važnost stabilnih savezništava.
Istu tu vrstu strpljenja i političke hrabrosti pokazao je i u odnosu sa Viktorom Orbanom. Dok je mađarski premijer u evropskim medijima i Briselskom establišmentu bio predstavljan kao „crna ovca EU“, Dodik je prepoznao nešto što su mnogi tek kasnije uočili, da Orban gradi dugoročni politički model, da Mađarska jača svoju poziciju i da evropski tokovi neće zauvijek ostati onakvi kakvim ih je liberalni establišment zamišljao. Pobjeda Roberta Fica u Slovačkoj iAndreja Babiša u Češkoj dodatno su osnažile ovaj pristup.
U periodu kada su širom Evrope političari mahali palestinskim zastavama, često iz čistog političkog konformizma, Dodik je zastupao pravo Izraela na odbranu naglašavajući legalističke principe, a ne trendove. To je pozicija koja nije bila popularna, ali je bila dosljedna i utemeljena.
Posebno značajan dio Dodikove političke konzistentnosti ogleda se u odnosu prema Republici Srbiji. Tokom čitave karijere, bez obzira na to ko je u Beogradu bio na vlasti, Dodik je njegovao stabilne, korektne i institucionalno uređene odnose sa demokratski izabranim rukovodstvom Srbije. Podržavao je i iskreno se radovao svakom uspjehu i jačanju Srbije, svjestan da je snažna Srbija temelj stabilnosti cijelog regiona, ali i ključni oslonac Republike Srpske. Ta politika dosljednosti došla je do punog izražaja u prethodnoj deceniji, u saradnji sa predsjednikom Aleksandrom Vučićem, sa kojim je izgradio odnos uzajamnog uvažavanja i političke koordinacije, uvijek insistirajući na miru, stabilnosti i očuvanju zajedničkih nacionalnih interesa.
Najjasniji primjer njegove političke hrabrosti jeste otvorena podrška Donaldu Trampu u momentu kada je čitav zapadni medijski i nvo aparat na svakodnevnom nivou satanizovao američkog predsjednika. Dodik nije oklijevao jer je prepoznao da svijet ulazi u novu fazu, da se menja američka spoljna politika i da dolazi era realizma. Danas, kada mnoge države otvoreno prelaze na politike koje je Tramp zagovarao, jasno je da je Dodikov stav bio strateški, ne impulsivan.
I zato je pogrešno njegove poteze nazivati i ocjenjivati hazarderskim ili kockarskim. Možda su djelovali drsko ili neuklopivo u trenutni tok, ali su, ispostavilo se, uvijek bili zasnovani na procjeni, dugoročnoj analizi i planskom pozicioniranju.
Mnogi vide samo onu narodnu stranu Milorada Dodika, čovjeka koji zna zapjevati na saborima, koji dijeli emocije sa narodom i koji se ne stidi da bude ono što jeste. Ali se često zanemaruje da je Dodik diplomirao na Fakultetu političkih nauka Univerziteta u Beogradu i to u vremenu kada je to značilo ozbiljno obrazovanje i sistemsku političku pripremu.
Previđa se da je Milorad Dodik ne samo učesnik, već i kreator savremene srpske istorije. Iza njega su godine i decenije u kojima je Republiku Srpsku vodio kroz nemoguće uslove: ispratio je niz visokih predstavnika, očuvao policiju Republike Srpske, zaštitio imovinu Republike Srpske, vodio Srpsku kroz poplave, ekonomske krize, sankcije i političke blokade… Sve to bez odstupanja od osnovnog cilja da institucije Republike Srpske ostanu cjelovite, funkcionalne i stabilne.
Kada se pogleda unazad, svako pitanje na kome je bio napadnut, od odnosa s Rusijom, preko Orbana, Izraela, Srbije, Trampa, do unutrašnjih politika , na kraju se pokazalo tako da je uvijek bez izuzetka bio u pravu. Zato je možda i najveći paradoks što oni koji mu godinama proriču politički kraj ne uspijevaju da shvate: njegov politički opstanak nije slučajnost, niti puka tvrdoglavost. To je rezultat strateškog razmišljanja, političkog iskustva i rijetke upornosti da se plovi protiv struje kada je to potrebno.
Upravo zato, uprkos stalnim napadima, Milorad Dodik ostaje jedan od rijetkih lidera u regionu koji je iznova dokazivao da razumije globalne tokove bolje nego mnogi koji ga kritički analiziraju. Njegova politička karijera nije proizvod sreće već vizije, hrabrosti i sposobnosti da u vremenima najveće buke i prašine vidi ono što drugi ignorišu. Upravo zbog toga će razni Šmitovi, Borenovići, Konakovići i ini morati još dugo da se nadaju i uzaludno čekaju politički kraj Milorada Dodika.
