U Istočnom Starom Gradu danas je održana akademija povodom 30 godina od egzodusa sarajevskih Srba sa koje je poručeno da mlade generacije ne smiju zaboraviti tu golgotu, kao i da su ti ljudi učestvovali u odbrani Republike Srpske.
Učesnici akademije istakli su da film “Egzodus ponovo”, u režiji Snježana Lalovića, treba da vide srednjoškolci, ali i studenti, kako bi znali čuvati Republiku Srpsku, imajući u vidu koje žrtve su podnijeli oni koji su je stvarali i branili.
Kosta Plakalović, tadašnji predsjednik opštine, poručio je da se tako nešto ne smije više nikada ponoviti, nijednom narodu na svijetu.
“Desilo se, dabogda se nikada ne ponovilo!”, rekao je Plakalović i dodao da film ne može dočarati situacije kada se susreću stari, mladi, ranjeni, na saonicama, u kolima, vode stoku.
Prema njegovim riječima, Srbi iz Hadžića, Ilidže, Ilijaša, Rajlovca, Vogošće i drugih opština napuštali svoja ognjišta, prolazili kroz teritoriju Istočnog Starog Grada i tražili gdje će se smjestiti.
Malko Koroman, tadašnji načelnik Stanice javne bezbjednosti Pale, rekao je da su nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma te srpske opštine pripale Federaciji BiH, a Srbi se tu nisu osjećali bezbjedno, tako da su krenuli da traže svojim porodicama smještaj na teritoriji Republike Srpske.
“Tadašnje rukovodstvo Republike Srpske odlučilo je da naš narod pređe na područje koje je pripalo Srpskoj, tako da su Srbi iz Hadžića išli za Bratunac, a ostali u druge dijelove. Barem 100.000 od 130.000 Srba tada nije znalo kuda ide”, sjeća se Koroman.
On je rekao da se u toj teškoj situaciji trebalo obezbijediti gorivo, vozila, te da se tada susreo sa Srbima koji su izgubili lične karte, a u vreći nosili kosti svog sina.
“To su te teške situacije koje današnja omladina ne može da shvati”, rekao je Koroman i dodao da je Srbima koji su napuštali svoja ognjišta bilo najpreče da ponesu kosti svojih najmilijih, iako nisu znali gdje idu.
Gradonačelnik Istočnog Sarajeva LJubiša Ćosić koji je u vrijeme egzodusa bio dijete, rekao je da je su Srbi u Istočnom Starom Gradu samosvjesni i svjesni onoga šta znači ova lokalna zzajednica i grad Istočno Sarajevo za Republiku Srpsu i šta znači Republika za srpski narod.
“Mi koji smo tada bili djeca nemamo puno pravo da danas pričamo, imamo obavezu da slušamo šta ovi ljudi imaju da kažu i da iz njihovih kazivanja naučimo put kojim ćemo ići dalje”, istakao je Ćosić.
On je rekao da je to put patriotizma prema Republici Srpskoj, srpskom narodu i pokušaja stvaranja pravednog društva.
Prema njegovim riječima, veliki je uspjeh stvoriti stabilan grad Istočno Sarajevo sa svojih šest opština, od kojih je jedna Istočni Stari Grad, a obilježavati ove datume i njegovati kulturu sjećanja jako je značajno.
“Ne smijemo izdati ono što su ovi ljudi uradi za tadašnji Srpski Stari Grad i Republiku Srpsku”, poručio je Ćosić.
Načelnik opština Istočni Stari Grad Bojo Gašanović rekao je da su podijeljena mišljenja da li su Srbi prije 30 godina trebali otići ili ostati na svojim vjekovnim ognjištima.
“Ono što je bitno jeste da smo mi odbranili svaki pedalj naše zemlje u Odbrambeno-otadžbinskom ratu. Dejtonski sporazum je učinio svoje i donio neke granice koje se nisu uklapale u priču sarajevskih Srba”, rekao je Gašanović.
On je poručio da su sarajevski Srbi očuvali Republiku Srpsku izlaskom iz Sarajeva, te dodao da ono što je tužno, da su sa sobom ponijeli svoje mrtve, čime su pokazali da ne žele da žive u FBiH, već sa srpskim narodom u Srpskoj za koju su se borili.
