Navršilo se 85 godina od formiranja ustaške tvorevine NDH koja je imala sistem koncentracionih logora od kojih je najzloglasniji bio Jasenovac gdje je ubijeno oko pola miliona Srba, a cijele srpske porodice ugašene.
NDH je bila puna logora, osim Jasenovca, tu su bili Stara Gradiška, Jadovno, Jastrebarsko, Gospić, vila “Luburić”, Danica, Livno, Donja Gradina, Đakovo, Kerestinec, Kruščica, Lepoglava, Lobor, Pag, Stupačinovo, Tenja i Caprag.
Ta tvorevina, osnovana na današnji dan 1941. godine, imala je rasne zakone i u njoj su, osim Srba, proganjani i ubijani Jevreji i Romi.
Na čelo NDH postavljen je poglavnik Ante Pavelić, koji je osnovao ustaški pokret. Bio je fašista i ratni zločinac. Poslije rata pobjegao je u inostranstvo.
Jedan od najvećih zagovornika progona Srba bio je ministar obrazovanja i vjere u NDH Mile Budak. Nakon javno izrečenih stavova o srpskom narodu – pokatoličavanje, protjerivanje i ubijanje Srba postaje nacionalna politika.
Nadzor nad svim logorima u Jasenovcu Pavelić je povjerio Vjekoslavu Maksu Luburiću koji je ovo mjesto patnje i stradanja zatočenih Srba, Jevreja i Roma povremeno posjećivao i činio takve zločne da su ga čak i Nijemci okarakterisalo kao “mentalno bolesnog”.
Maks Luburić pobjegao je iz NDH preko Austrije u Španiju, gdje je ubijen u atentatu koji je, navodno, izvršila tajna služba SFRJ.
Vojni sud SFRJ osudio je Pavelića u odsustvu za ratne zločine, a umro je u Madridu 1959. godine od rana zadobijenih u atentatu koji je na njega dvije godine ranije izvršio Blagoje Jovović.
Nakon sloma nacizma cjelokupni vrh ustaške NDH je pobjegao, a mnogi istoričari su iznosili dokaze o “pacovskim kanalima”, kojima su neki vatikanski velikodostojnici pomagali ustaškim političkim i vojnim funkcionerima da se sklone.
NDH predstavlja jednu od najužasnijih tvorevina nacističkih vlasti u Evropi tokom Drugog svjetskog rata.
