U selu Rakovac kod Pala danas je služen parastos i položeni su vijenci na spomenik za 162 srpska civila, žrtve jezivog ustaškog zločina počinjenog novembra 1943. godine.
Vlatko Savić, potomak Luke Savića, rekao je novinarima da je njegov otac preživio rakovačku golgotu i stradanje njegove porodice i rođaka, jer je pukim slučajem pobjegao ispred ustaškog noža.
“Čitavo selo je poklano tog crnog 11. novembra 1943. godine kada su ubijani starci, žene, djeca, kuće spaljene, a ognjišta porodica Savić, Klačar, Karavdija, Komadan, Đukić, Pavićević, Starčević ugašena”, naveo je Savić.
Prema njegovim riječima, Savići su tada bili najbrojnija porodica, u selu ih je bilo 72, a živih je ostalo samo njih 17.
Predsjednik Skupštine Boračke organizacije Pale Radosav Živković podsjetio je da su u izgradnji spomenika žrtvama najviše učešća uzele porodice stradalih, a opštinska uprava je ovaj projekat podržala i izgradila prilazni asfaltni put u ovo selo.
Živković je izrazio nadu da će lokalna zajednica i ubuduće podržavati projekte Boračke organizacije Pale, koja, kako je naveo, veliki akcenat stavlja na kulturu sjećanja.
On je za subotu, 14. novembar najavio osveštanje novoizgraađenog spomenika za srpske civile stradale u selu Jelovci, tokom Drugog svjetskog rata.
Predsjednik Skupštine opštine Pale Branko Koroman izrazio je zahvalnost Komisiji za njegovanje tradicije svih oslobodilačkih ratova Boračke organizacije Pale što gaje sjećanje na ovaj masakr nad nevinim srpskim stanovništvom.
“Jedina krivica ovih ljudi je bila to što su bili Srbi, i mnogo je bitno da ni ovaj, ni bilo koji drugi zločin nad srpskim narodom ne bude zaboravljen, a posebno ne genocidna politika ustaškog režima u NDH”, rekao je Koroman.
On je naglasio da ga je posebno dirnula pjesma koju je na ovom spomeniku danas izrecitovao Luka, praunuk Luke Savića, po kome je i dobio ime.
Luka kaže da je inspiraciju za svoju kratku, ali potresnu poemu dobio slušajući bake i djedove koji su s tugom i sjetom, suznih očiju, opisivali te crne dane, novembra 1943. godine.
Prisutnima su se obratili i direktor Osnovne škole “Pale” Aleksandar Rajić i profesor istorije Nenad Tomović, koji su istakli da mladim generacijama, u okviru nacionalnog projekta kulture pamćenja, treba pružiti što je više moguće prilika da se upoznaju sa istorijom svog naroda, ma kako ona tragična i bolna bila.
Potomci stradalih porodica iznova podsjećaju da se najveći zločin odigrao upravo na današnji dan, 11. novembra 1943. godine kada su u ovom pogromu zvjerski ubijena 162 civila iz sela Rakovac, među kojima je bilo čak 67 djece starosti do 14 godina, a u širem rejonu, uključujući Jelovce i okolna sela, u tom periodu stradalo je više od 300 civila.
Ovaj zločin je dugo bio pod velom šutnje i o njemu se decenijama nije javno govorilo.
Parastos žrtvama služio je protojerej stavrofor Marko Glavaš, a vijence su položili predstavnici porodica stradalih, Opštine Pale, OŠ “Pale”, Boračke organizacije Pale, SUBNOR-a Pale i opštinske organizacije vojnih starješina.
