Fotomonografija “Andrić i Višegrad”, u kojoj su obrađeni svi periodi Andrićevog života od djetinjstva do smrti, predstavljena je u Sarajevu u organizaciji Srpskog prosvjetnog i kulturnog društva “Prosvjeta”.
Fotomonografiju priredile su Divna Vasić i Jovana Borovčanin Đurević, koje su nastojale da u knjizi opišu i druge likovi koji su imali blisku vezu sa Andrićem.
Vasićeva je na promociji istakla da su važno mjesto u Andrićevom odrastanju imali i služavka Ajkuna Hreljić, učitelj Ljubomir Popović, mnogi školski drugovi i ostali Višegrađani koje će Andrić kasnije opisati u romanu “Na Drini ćuprija” i u pripovijetkama sa višegradskom tematikom.
“Andrića je majka kao dvogodišnjeg dječaka donijela u Višegrad i ostavila zaovi Ani i njenom mužu, austrougarskom naredniku Ivanu Matkovščiku. Odrastanje dječaka uz puno pažnje i ljubavi koji su mu u novom domu pružili njegovi tetka i tetak, kao i ambijent ove varoši, obilježiće Andrićev život i stvaralaštvo”, istakla je Vasićeva.
Đurevićeva je navela da su mnogobrojna predanja, legende i priče, svojom mističnom ljepotom zasjenile višegradskog dječaka i duboko se urezale u njegovo pamćenje i svijest budućeg stvaraoca.
Ona je navela da su u knjizi hronološki poredane Andrićeve posjete gradu njegovog djetinjstva 1953, 1963. i 1972. godine.
“Andrićev susret sa gradom svog djetinjstva, nakon četvrt vijeka, desio se u proljeće 1953. godine, kada je Andrić već značajan i cijenjen jugoslovenski književnik. Po utvrđenom programu, Andrić je posjetio značajne društvene i kulturne institucije i ustanove i susreo se sa svojim školskim drugovima i poznanicima”, rekla je Đurevićeva, prenosi Srna.
O ovoj posjeti ostale su zabilježene i fotografije, koje na najbolji način oslikavaju Andrićev doček u Višegradu.
Godine 1962. godine delegacija učenika višegradske Gimnazije zajedno sa profesorima posjetila je Ivu Andrića u njegovom beogradskom stanu gdje su mu čestitali 70. rođendan, o čemu su pisali u knjizi.
Naredna posjeta Višegradu upriličena je 23. aprila 1963. godine, kada je pisac već bio ovjenčan Nobelovom nagradom za književnost. Andrić je u oktobru 1971. godine proglašen za počasnog građanina Višegrada.
Sljedeće godine, na piščev osamdeseti rođendan, u gostima kod Andrića bili su učenici Gimnazije koji su ga pozvali da posjeti Višegrad i školu, što je on i učinio već 16. oktobra.
“Hiljade građana izašlo je na trg i ćupriju da dočeka i pozdravi svog počasnog građanina. U bogatoj materijalnoj građi ove knjige, kroz fotografije, dokumenta i novinske članke, ali i lična svjedočenja potvrđena je veza pisca sa zavičajem”, rekla je Đurevićeva.
Izdavač fotomonografije “Andrić i Višegrad” je opština Višegrad, a suizdavač Čigoja štampa iz Beograda. Knjiga je prevedena i na engleski jezik.
