U Crkvi Svetih Petra i Pavla u Oseniku služen je parastos povodom tri decenije od zatvaranja logora “Silos”, a potom je položeno cvijeće na kapiju nekadašnjeg kazamata u Tarčinu u kojem je tokom rata bilo zatočeno 600 srpskih civila, od kojih su njih 24 umrla usljed fizičkog zlostavljanja, prebijanja, tortura i mučenja glađu.
Parastosu, koji je služio protojerej-stavrofor Miljan Rađenović, osim vjernika, bivših logoraša i članova njihovih porodica, prisustvovali su i Boško Tomić, izaslanik srpskog člana Predsjedništva BiH Željke Cvijanović, zamjenik predsjedavajuće Savjeta ministara Staša Košarac, predsjednik Saveza logoraša Republike Srpske Anđelko Nosović, vršilac dužnosti direktora Republičkog centra za istraživanje rata i ratnih zločina Viktor Nuždić, koji su položili vijence i cvijeće na kapiju logora.
Prvi put pomenu su prisustvovali predstavnici OEBS-a i Ambasade Velike Britanije u BiH.
Prema ranijim svjedočenjima srpskih logoraša i zvaničnika Republike Srpske logor “Silos” u Tarčinu bio je i ostao simbol stradanja srpskog naroda u proteklom ratu.
“Silos”, kao koncentracioni logor za Srbe, kojim je upravljala takozvana Armija RBiH, otvoren je 11. maja 1992. u objektu u kojem se prije rata čuvala pšenica, a zatvoren je 27. januara 1996. godine na Svetog Savu, odnosno dva mjeseca nakon što je potpisan Dejtonski mirovni sporazum.
Prema svjedočenju bivših zatočenika, “Silos” je imao sve elemente zloglasnog logora iz Drugog svjetskog rata Aušvica.
U tom logoru, jednom od ukupno 126 na području ratnog Sarajeva, uglavnom su bili zatočeni civili sa područja Tarčina, Pazarića i drugih okolnih mjesta.
Najmlađi među njima bio je četrnaestogodišnji Leo Kapetanović, a najstariji Vaso Šarenac koji je imao više od 85 godina i umro je u “Silosu” na temperaturi koja je uvijek bila niža za deset stepeni u odnosu na spoljnu.
Torture nisu bile pošteđene ni žene, od kojih je jedna bila u šestom mjesecu trudnoće.
O raspuštanju logora “Silos” zatvorenici su saznali od predstavnika Međunarodnog komiteta Crvenog krsta.
Logor su napustili 26. januara 1996. godine, dok su posljednja 42 zatvorenika izašla dan kasnije, čime su konačno zatvorena vrata ovog kazamata.
Sud BiH je u julu 2021. godine izrekao drugostepenu presudu kojom je šestoricu bivših pripadnika takozvane Armije BiH za stravične zločine u “Silosu” osudio na ukupno 42 godine zatvora.
Bivši komandant Devete brdske brigade takozvane Armije BiH Nezir Kazić osuđen je na 10 godina zatvora, po osam godina dobili su nekadašnji načelnik Stanice javne bezbjednosti u Hadžićima Fadil Čović i bivši upravnik logora “Silos” u Tarčinu /do avgusta 1994/ Bećir Hujić.
Komandir Policijske stanice u Pazariću Mirsad Šabić je osuđen na šest godina, dok su na po pet godina osuđeni nekadašnji upravnik “Silosa” /od avgusta 1994/ Halid Čović i bivši stražar u ovom logoru Nermin Kalember.
Njih šestorica su osuđeni za protivzakonito zatvaranje i nečovječno postupanje prema civilima srpske i hrvatske nacionalnosti zatočenim u “Silosu”, kasarni Krupa u Zoviku i Osnovnoj školi “9. maj” u Pazariću, kao i za uskraćivanje prava na suđenje i odvođenje na prinudne radove civilnog stanovništva.
NOSOVIĆ: TORTURAMA BILI IZLOŽENI CIVILI, A OSUĐENO SAMO OSAM ZLOTVORA NA 48 GODINA ZATVORA
Predsjednik Saveza logoraša Republike Srpske Anđelko Nosović izjavio je danas da su u logoru “Silos” u Tračinu bili zatočeni srpski civili, ne vojnici, a da je za sve zločine kojima su počinjeni nad njima osuđeno samo osam zlotvora na zatvorsku kaznu od svega 48 godina.
“Ovdje nisu bili zatvoreni vojnici, niti borci koji su zarobljeni u borbi, nego civili koji su živjeli na ovim prostorima, a njihov jedini grijeh je to što su bili Srbi”, rekao je Nosović novinarima.
On je upitao šta je bio kriv dječak od 14 godina Leo Kapetanović ili jedan starac od 85 godina.
“Šta su krive žene koje su ovdje zatvarane, 11 njih, čak je bilo i trudnica koje su silovane? Među tim zločincima bio je i tadašnji ratni načelnik Hadžića koji je poslije toga osuđen na 10 godina, ali nije bio u prilici da do kraja odleži tu kaznu, nego je preminuo”, rekao je Nosović.
Da ironija bude veća, Nosović je naveo da su Bošnjaci dan sahrane načelnika Hadžića proglasili dan žalosti i da je sahranjen uz najviše počasti.
Osvrnuvši se na kazne na koje su osuđeni za zločine u “Silosu”, Nosović je napomenuo da je čovjek koji je držao slike Radovana Karadžića i Ratka Mladića presuđen na čak tri godine zatvora.
“Onda uzmite tu paralelu koja je to disproporcija kazni za ubistvo 24 čovjeka umorena u ovom logoru. Da ne govorimo o broju ljudi koji su nakon izlaska iz logora preminuli. Teško je govoriti o bilo kakvom ljudskom i pravom odnosu, kada vidimo šta se sve danas dešava Srbima u FBiH”, rekao je Nosović.
On je naveo da se bivši logoraši i predstavnici institucija Republike Srpske nisu okupili danas ispred zloglasnog logora “Silos” da bi nekoga provocirali, nego da podsjete na zločince koji su nad Srbima činili neviđene zločine u ovom koncentracionom logoru, koji je zatvoren prije 30 godina.
