Kralj Aleksandar Karađorđević /1888-1934/, tvorac Jugoslavije i glavnokomandujući Srbije u pobjedničkim ratovima od 1912. do 1918. godine, ubijen je 9. oktobra u Marselju 1934. godine.
Kao sin Petra Prvog Karađorđevića i LJubice Petrović, poznate kao Zorka, rođen je na Cetinju. Aleksandar je bio drugorođeni sin tada kneza Petra.
Po Majskom prevratu 1903. godine uslijedila je promjena, odnosno povratak Karađorđevića na vlast. Potomci vožda Prvog srpskog ustanka prethodno su vladali Srbijom od 1842. do 1858. godine.
Bio je to ne samo politički prevrat, nego u izvjesnom smislu i promjena epoha u Srbiji. Dolazak Petra Karađorđevića na prijesto, po opštoj ocjeni, označio je suštinsku promjenu u načinu vladavine, manirima i stilu.
Đorđe, stariji sin kralja Petra, poslije njegovog stupanja na prijesto postao je prestolonasljednik. Na toj poziciji nalazio se od 1903. do marta 1909. godine, kada se povukao, prepustivši pravo nasljeđa mlađem bratu. U tom trenutku Aleksandar se nalazio na školovanju u Sankt Peterburgu. Prethodno se školovao u Ženevi.
Đorđe je naime neobuzdanim ponašanjem navukao omrazu mnogih, pa je i njegov otac kralj Petar zaključio da bi valjalo da se povuče sa pozicije prestolonasljednika.
Aleksandar je bio potpuno drugačija ličnost od starijeg brata. Bio je odmjeren, promišljen, oprezan i vrlo odgovoran.
Na širem planu, prestolonasljednik Aleksandar veoma važnu ulogu imao je tokom balkanskih ratova 1912. i 1913. godine. Kao komandant Prve armije uspješno je vodio srpsku vojsku u velike, presudne pobjede nad Turcima kod Kumanova i Bitolja u Prvom balkanskom ratu, a uslijedila je pobjeda nad Bugarima na Bregalnici 1913. godine u Drugom balkanskom ratu.
Rezultat velikih pobjeda Srbije u balkanskim ratovima bilo je oslobođenje Stare Srbije /današnjeg Kosova i Metohije i Sjeverne Makedonije/. Bilo je to ostvarenje vjekovnih težnji Srba da se oslobodi Kosovo.
Prestolonasljednik Aleksandar izašao je iz balkanskih ratovao kao opšte uvažavani i proslavljeni, ratni komandant.
Kao takav, juna 1914. godine, Aleksandar postaje regent, pošto mu je njegov otac, ostarjeli kralj Petar, prepustio obavljanje kraljevske dužnosti.
Svega nekoliko dana potom dogodio se atentat u Sarajevu, kada je na Vidovdan mladi nacionalni revolucionar, mladobosanac Gavrilo Princip, usmrtio prestolonasljednika Austrougarske Franca Ferdinanda. Ovaj događaj biće iskorišten kao opravdanje za napad na Srbiju, čime je izazvan Prvi svjetski rat.
Regent Aleksandar je sve vrijeme tokom Prvog svjetskog rata predvodio srpsku vojsku. U prvom periodu uspjesi Srbije zadivili su svijet. Velike pobjede na Ceru i Kolubari 1914. doživljene su kao strahovito poniženje Austrougarske.
Uslijedile su smjene u vojnom vrhu Dvojne monarhije. Mnogo opasnija bila je međutim činjenica da se Austrougarskoj na frontu prema Srbiji u jesen 1915. pridružuju trupe NJemačke, a ubrzo i Bugari.
Suočena sa daleko nadmoćnijim neprijateljem, napadanuta sa sjevera, zapada i istoka, srpska vojska primorana je tada na postupno povlačenje.
Uslijedilo je odstupanje preko planinskih vrleti prema obalama Jadrana, jedan od najtežih momenata novije istorije Srba. Poslije oporavka na Krfu, reorganizovana srpska vojska prebačena je u aprilu i maju 1916. na Solunski front.
Prve pobjede, uz teške žrtve, Srbi potom postižu na Kajmakčalanu septembra 1916. godine, odnosno oslobađanjem Bitolja. Bio je to veoma važan momenat, pošto je oslobođen dio okupirane otadžbine.
Ključni prelom dogodio se septembra 1918. godine probojem Solunskog fronta. Srpska vojska iznijela je tada težišni dio napora koji je doveo da raspada fronta, daljeg proboja na sjever, a potom i kapitulacije Bugarske.
Velike pobjede srpske vojske tada bile su plod ne samo rukovođenja, u čemu je posljednju riječ imao regent, potonji kralj Aleksandar, nego i kvaliteta najviših oficira tadašnje Srbije.
Radomir Putnik je tako dobio čin vojvode za pobjedu u Kumanovskoj bici, Stepa Stepanović za pobjedu na Ceru, Živojin Mišić po pobjedi na Kolubari. Konačno, Petar Bojović je čin vojvode dobio za proboj Solunskog fronta i uspješnu ofanzivu.
Srpska vojska oslobodila je Beograd već 1. novembra 1918. godine. Slijedilo je oslobađanje zemalja nastanjenih Srbima i drugim Južnim Slovenima na prostoru dotadašnje Austrougarske. Srpska vojska je tada dospjela do Temišvara, Baje, Karavanki u Alpima, te Rijeke.
Vlada Kraljevine Srbije je još Niškom deklaracijom decembra 1914. godine javno proklamovala da je ratni cilj Srbije oslobođenje svih Srba, Hrvata i Slovenaca, kao i stvaranje zajedničke države. Oblikovana u vidu vladine izjave, Nišku deklaraciju je potom izglasala Skupština Kraljevine Srbije.
Već 1. decembra 1918. u Beogradu, u kući Krsmanovića na Terzijama, regent Aleksandar Karađorđević proglasio je ujedinjenje i stvaranje zajedničke države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Prvobitno je zapravo korišten termin Kraljevstvo. Zemlja je preimenovana 3. oktobra 1929. u Kraljevina Jugoslavija.
Pošto je avgusta 1921. godine kralj Petar Prvi umro, Aleksandar je postao i formalno kralj nove zajedničke države čiji je bio tvorac.
Prema proklamovanom načelu odmah se stalo na stanovište da jugoslovenska nacija postoji ili da je valja graditi. Bila je to temeljna postavka vladavine kralja Aleksandra.
Poslije tragičnih događanja u Skupštini kada je Puniša Račić pucao u poslanike HSS-a koji su ga neodgovornim izjavama isprovocirali, kralj Aleksandar je 6. januara 1929. godine uveo ličnu vladu, poznatu kao Šestojanuarska diktatura.
Slijedila je promjena imena države, kao i teritorijalna reorganizacija s ciljem prevazilaženja pokrajinske podjele koju su ranije nametnule strane sile koje su vladale ovim prostorom.
Tako je uvedena upravna podjela na devet banovina i područje Uprave grada Beograda. Lična vlada kralja okončana je donošenjem novog ustava septembra 1931. godine.
Kralj Aleksandar Karađorđević ubijen je 9. oktobra 1934. u Marselju, prilikom zvanične posjete Francuskoj.
Bio je to, bez dileme, najtragičniji moment međuratne Jugoslavije. Ubijen je tvorac zemlje, nosilac i državne i nacionalne ideje Jugoslavije.
Pozadina atentata nije zapravo nikada u potpunosti rasvijetljena. Neposredni izvršilac je bio Bugarin, pripadnik terorističke VMRO Vlado Černozemski. Pravo ime bilo mu je Veličko Kerin.
Organizator je bio ustaški zlikovac Eugen Kvaternik.
