Božićni post jedan je od najznačajnijih postova u pravoslavlju. Predstavlja vrijeme duhovnog mira, molitve, uzajamne tolerancije i obnove duše i tijela.
Prema kalendaru Srpske pravoslavne crkve, Božićni post u 2025. godini počinje 28. novembra (po gregorijanskom kalendaru) i traje do Badnjeg dana, 6. januara.
Post traje ukupno 40 dana, a vjernici se kroz ovaj period pripremaju za proslavu Hristovog rođenja.
Pravila ishrane tokom posta
Božićni post je po režimu blaži od Vaskršnjeg, ali i dalje ima jasno definisana pravila.
Osnovna pravila glase:
- Zabranjeni su meso, mliječni proizvodi i jaja.
- Alkohol se izbjegava, osim u danima kada je dozvoljeno ulje i vino.
- Vjernici se uzdržavaju od teške, masne i preobilne hrane.
Nivoi strogosti po danima
Ponedjeljak, srijeda i petak – strogi post na vodi
Tih dana ne upotrebljava se ni ulje.
Utorak i četvrtak – ulje i vino su dozvoljeni
Ishrana je nešto lakša i raznovrsnija.
Subota i nedjelja – dozvoljena riba
U ove dane dozvoljava se upotreba jela sa ribom, izuzev u posljednjoj sedmici.
Praznici tokom posta
U prvoj sedmici je veliki praznik Vavedenje Presvete Bogorodice (4. decembar). Pošto pada u četvrtak, toga dana se jede na ulju.
Posljednja sedmica – najstroži post
U posljednjih sedam dana ukida se riba
Badnji dan – na ovaj dan se strogo se posti, a uveče, na Badnje veče dozvonjena je riba.
Duhovni post – suština svakog posta
Sveštenici podsjećaju da je smisao posta duhovno očišćenje, a ne samo odricanje od hrane.
Prema riječima Svetog Jovana Zlatoustog, post nema vrijednost ako se ne spaja sa duhovnim mirom i promjenom unutrašnjeg čovjeka.
„Ne govori: toliko dana sam postio, nisam jeo ovo ili ono… nego kaži: da li si od gnjevnog čovjeka postao tih? Ako si iznutra pun zlobe, zašto tijelo mučiš?“
Suština posta jeste:
- da se čovjek smiri,
- da prašta,
- da ne nosi gnjev i zlo,
- da poštuje i pomaže bližnje,
- da uđe u praznični dan čistog srca.
Moguća ublažavanja posta
Crkva dozvoljava da sveštenik pojedinim vjernicima ublaži post, posebno:
- starijima,
- bolesnima,
- djeci,
- trudnicama i dojiljama.
Sveštenik je taj koji daje blagoslov u skladu sa zdravstvenim stanjem i okolnostima.
