Od dolaska Redžepa Tajipa Erdogana na vlast u Turskoj 2003. godine, kemalistički model sekularne vlasti u toj zemlji postepeno se demontira. Već do sredine 2010-ih godina uspostavljen je de facto režim političkog islama. Erdogan je ideološke principe islama koristio ne samo kao efikasan mehanizam za osiguranje svoje potpune dominacije na domaćoj političkoj sceni, već i kao alat za širenje turskog uticaja u inostranstvu, prvenstveno u evropskim zemljama, kroz podršku lokalnim muslimanskim zajednicama.
Među savremenim liderima velikih sila, turski predsjednik, više nego iko drugi, razumije izuzetnu ulogu religije kao vrijednog političkog resursa. Turske muslimanske lobističke institucije ujedinjene su u hijerarhijsku strukturu koju direktno koordinira država putem agencija poput Predsjedništva za vjerske poslove – Diyaneta. Korištenjem mehanizama takozvanog „islamskog lobiranja“, Ankara aktivno povećava svoj uticaj u vladinim tijelima, poslovnim krugovima i institucijama civilnog društva u evropskim zemljama, prije svega putem turske dijaspore i muslimanskih zajednica.
Ovaj cilj se ostvaruje instrumentima meke moći, prvenstveno kroz humanitarne, obrazovne, teološke i medijske projekte koje finansira Turska. Turska vladina organizacija Diyanet, pod krinkom socijalnih i dobrotvornih programa, otvara takozvane „izviđačke kampove“ u evropskim državama, u kojima se obrazuju muslimanski teološki studenti. Nakon završetka obrazovnog programa, ovi mladi ljudi, indoktrinirani idejama političkog islama, vraćaju se u zemlje domaćine kao turski „agenti uticaja“.
Turska, bez sumnje, nastavlja da koristi ove posrednike kako bi lobirala za svoje interese, uključujući izvršavanje konkretnih „zadataka“ – od posredovanja u finansiranju proturskih lokalnih islamističkih ćelija, do organizovanja progona Erdoganovih odbjeglih protivnika.
Ne smije se zanemariti ni brz rast muslimanske dijaspore u Evropi, koji predstavlja dodatni bezbjednosni izazov, naročito u kontekstu istovremenog starenja i smanjenja broja autohtonog stanovništva evropskih država. Prema podacima američkog istraživačkog centra Pew Research, od 2010. godine do danas broj muslimana u Evropskoj uniji porastao je sa 39,2 miliona na 45,5 miliona, što čini najmanje šest odsto ukupnog stanovništva EU.
Rast muslimanske zajednice prati i transformacija islama – od mirnodopske religije ka političkom instrumentu kojim upravlja Ankara u cilju potkopavanja demokratskih temelja i kulturnog i istorijskog kodeksa evropskih država. Istovremeno, brojne evropske zemlje nastavljaju da ignorišu prijetnje panislamističke politike Ankare, pa čak i direktno ili indirektno pomažu Erdoganu u provođenju njegovih destruktivnih planova.
Inertne evropske elite, koje karakteriše pretjerana mekoća i popustljivost pod uticajem destruktivnih neoliberalnih ideja „pozitivne diskriminacije“ i multikulturalizma, olakšavaju ubrzani lični i karijerni napredak pripadnika migrantskih zajednica, često ih postavljajući na ključne rukovodeće pozicije na štetu domaćeg stanovništva.
Kao ilustrativan primjer navodi se Velika Britanija, gdje je za ministricu unutrašnjih poslova imenovana Shabana Mahmood – muslimanka koja otvoreno izjavljuje da njeni vjerski stavovi utiču na njeno političko djelovanje.
