Romanijski skorup-kajmak, zlatni predstavnik gastro ponude ovog kraja, za kojeg kažu da svoj poseban ukus duguje prirodnim bogatstvima kojima obiluje Romanija i čuveni rogatički krompir odavno su zaštitno lice ovog kraja, a kajmak je odnedavno i međunarodno priznat.
Udruženje proizvođača Romanijski skorup-kajmak broji 24 članice sa područja opština Sokolac, Han Pijesak i Rogatica. Sve njih je ujedinila proizvodnja nadaleko poznatog, a sada i međunarodno u 29 zemalja, priznatog, skorup- -kajmaka.
Iz ovog udruženja navode da je tajna skorup-kajmaka u njegovoj tradiciji, geografskom poreklu, imenu i tehnologiji proizvodnje.
– Naše životinje isključivo se hrane travom sa prirodnih pašnjaka i šuma, piju planinsku vodu, u toku dana kreću se slobodno, hrana je organska, a životinje su u toku celog dana izložene prirodnim uslovima života – navode iz Udruženja.
Dodaju i da je proizvodna karakteristika skorupa ta da se priprema u domaćinstvima, po tehnologiji staroj 100 godina.
– Mleko se termički obrađuje. Poseban proces je dimljenje u kolibama, gde nastaje skorup i kao takav skuplja se u drvene kačice i soli se. Red kajmaka, so, red kajmaka, so i pritiska se da odstoji mesec i više dana – kažu u Udruženju.
Dugo postoji ideja da se, kao kajmak, na neki način zaštiti i poreklo i kvalitet nadaleko čuvenog rogatičko-boričkog krompira kao osnovne povrtlarske kulture većeg broja domaćinstava u opštini Rogatica. Zahvaljujući vrhunskom kvalitetu i dugoj tradiciji uzgoja, rogatički krompir nadaleko je prepoznatljiv i predstavlja bedž Sarajevsko-romanijske regije.
Prema nekim podacima krompir je u ove krajeve doš ao 1896. godine i odmah su ga prihvatili seljaci sa Borika i okoline Rogatice, koji su tada počeli da se bave uzgojem ovog, po kvalitetu, čuvenog povrća.
Budućnost u organskoj proizvodnji
Članovi Udruženja proizvođača romanijski skorup-kajmak prenose mlađim naraštajima način i tehnologiju pripreme ovog jedinstvenog specijaliteta, baš kao što su njima njihovi preci preneli.
– Primetno je da se sve više traže kajmak i mlečni proizvodi, kao i sve drugo što je organski proizvedeno. Ima budućnosti, samo treba raditi – navode iz udruženja proizvođača romanijski skorup kajmak.
