Spomenici “Žepa, juni 1992. godine” autora Stefana Lopatića potrebno je dopunjeno izdanje kako bi u potpunosti bio rasvijetljen događaj u kom je živote izgubilo 45 srpskih boraca koje su iz zasjede u kanjonu rijeke Žepe napali pripadnici takozvane Armije BiH, poruka je sa javne tribvine, koju je večeras na Palama organizovala Boračka organizacija ove opštine.
Podsjećajući da je u junu bio svečani dio promocije spomenice, Lopatić je izjavio novinarima da je večeras na Palama organizovan njen radni dio, jer ona nije klasično istoriografsko djelo, već obrađuje temu koja je još uvijek bliska, kako samim učesnicima događaja, tako i zajednici koja je duboko potresena tim događajima.
“S obzirom na to da je mnogo direktnih svjedoka prisutno u ovoj zajednici, mi smo planirali da večeras na tribini popunimo ono što bi mogli nazvati istorijskim bjelinama. Naime, istorije ima onoliko koliko ima istorijskih izvora”, rekao je Lopatić.
On je istakao da je u prethodnom istraživačkom radu uspio prikupiti određeni broj sjećanja, koji su svakako bio krucijalani, te izrazio nadu da će se zajedno sa prusutnima na tribini otvoriti pitanja koja su ostala nerazriješena.
Prema njegovim riječima, tribina bi trebalo da motiviše ostale učesnike ovog događaja, da dođu i svojim sjećanjem dopune spomenicu, koja bi mogla biti iskorak u rasvjetljavanju događaja u kanjonu Budičinog potoka.
Učesnik događaja na Žepi Boško Tomić rekao je da spomenicu treba dopuniti, ponešto i korigovati, ističući da akteri ovog događaja teško mogu sagledati cijelu situaciju, s obzirom da je kolona srpskih boraca bila duga više od jednog kilometra, kao i da je svako od njih drugačije doživio zasjedu muslimanske vojske.
“Ono što je strašno jeste da je u jednom danu, iz jednog mjesta poginulo 45 ljudi.
Mi danas spominjemo slavnu bitku na Košarama, gdje je za tri mjeseca poginulo 108 ljudi. Herojska borba, nadljudska… Ali i ovo na Žepi je bilo veoma teško, tih 70 sati biti u okruženju, bez vode, radio veze…”, prisjeti se Tomić.
On je naveo da im je muslimanska vojska spremila zasjedu, iako je postojao dogovor o mirnom prolasku, kako bi vojnicima dostavili hranu i vodu.
Tomić je istakao da je ovaj događaj u Žepi ostavio strašne posljedice na svakog učesnika pojedinačno, ali i za Pale posebno, te dodao da svi oni zaslužuju daleko više pažnje, poštovanja i uvažavanja od onog koje im se ukazuje.
Predsjednik Predsjedništva Boračke organizacije Pale Jasna Lazarević Gavrilović rekla je da je Žepa najtragičniji događaj iz Odbrambeno-otadžbinskog rata na teritoriji ove lokalne zajednice, jer je tih dana u junu živote izgubilo 45 boraca Vojske Republike Srpske.
Prema njenim riječima, još teže od samog gubitka bio je to što je tragajući za istinom, u vojnoj dokumentaciji pronađeno da se sva krivica pogibije boraca stavljala na njihov teret.
Ona je istakla da je srećna što je izdata spomenica “Žepa, juni 1992. godine”, zato što je to bila obaveza prema jednoj časnoj generaciji koja je izgubila živote u tom događaju.
Gavrilovićeva je rekla da je spomenica prvi dio zadatka, te izrazila nadu da će tribina motivisati preživjele učesnike Žepe da dođu u Dokumentacioni centar Boračke organizacije opštine Pale, da se zajedno prikupi ostatak građe i da se objedini drugo dopunjeno izdanje koje će dati puni odgovor na pitanje Žepe koje
se toliko dugo očekuje.
Kolona Sarajevsko-romanijskog korpusa Vojske Republike Srpske mučki je napadnuta 4. juna 1992. godine kada se kretala prema brdu Zlovrh sa zadatkom da dostavi hranu i vodu za 13 vojnika koji su na toj koti obezbjeđivali radio-relejni objekat.
Sa muslimanskom stranom bio je postignut dogovor da srpski vojnici mirno prođu, međutim, oni su taj dogovor prekršili i s leđa, iz zasjede, napali srpske vojnike.
Pripadnici takozvane Armije BiH su 12 zarobljenika zatvorili u obližnju štalu i žive zapalili.
Ovo je bilo jedno od najmasovnijih stradanja pripadnika Sarajevsko-romanijskog korpusa Vojske Republike Srpske u Odbrambeno-otadžbinskom ratu.
Spomen-obilježje ubijenim srpskim borcima nalazi se između Han Pijeska i Rogatice, na liniji između sela Podžeplje, Stoborani i Krivače koja pripadaju opštini Han Pijesak i mjesne zajednice Žepa u Rogatici. /kraj/ag/foto
