Jedan od veoma bitnih parametara koji se testira kod utvrđivanja Kovid-19 infekcije kroz analizu krvi jeste D-dimer.
Šta je D-dimer, šta pokazuje i zašto je posebno važan, kada utvrđujemo postojanje simptoma određene bolesti, a naročito prisustvo korona virusa u krvi, objašnjava medicinski biohemičar, mr ph. Sonja Šuput.
“D-dimer je razgradni produkt fibrina. A fibrin je protein koji izgrađuje krvni ugrušak, tako da što je izmjerena vrijednost D dimera u uzorku krvi pacijenta viša, veća je i količina prisutnog fibrina”, kaže za “Telegraf” Sonja Šuput medicinski biohemičar u Acibadem Bel Medic klinici.
Ona objašnjava da se povišene vrijednosti D-dimera viđaju u fiziološkim ( trudnoća ) i patološkim stanjima ( tromboza, maligne bolesti, trauma, sepsa, postoperativno).
“Najveći značaj ima određivanje D-dimera kod sumnje na postojanje tromba. D-dimer je parametar koji ima takozvanu negativnu prediktivnu vrijednost što znači da ako pacijent ima vrijednost D-dimera u okvirima referentnih vrijednosti, kod njega možemo sa sigurnošću isključiti postojanje tromboze u tom trenutku”, navodi sagovornica “Telegrafa”.
Mr ph Šuput ističe da je Kovid-19 kompleksna bolest kod koje može postojati i poremećaj koagulacije, izazvan patološkim procesima u krvnim sudovima, pa se vrlo često kod ovih pacijenata određuje i vrijednost D-dimera.
“Nazalost, D-dimer je nespecifičan parametar i pozitivni reaktant ‘akutne faze’ što znači da može da ima povišene vrijednosti u bilo kojoj akutnoj situaciji, a Kovid -19 je svakako bolest koja se karakteriše akutnom fazom, pa se na osnovu njegove povišene vrijednosti ne može sa sigurnošću zaključiti o kakvom je poremećaju riječ”, navodi mr ph Šuput.
Ona ističe da kod Kovid-19 infekcije povišene vrijednosti D-dimera mogu ukazati na lošiju prognozu i ozbiljniji tok bolesti i to je razlog zašto se vrijednost D-dimera određuje kod ovih pacijenata.
“Vrijednosti D-dimera kod pacijenata koji imaju Kovid 19 infekciju se kreću u širokim rasponima. Povišena vrijednost sama po sebi ne znači mnogo ali je svakako treba pratiti. Ono što može da ukaže na pogoršanje bolesti je nagli skok vrijednosti D-dimera kod pacijenata kod kojih je do tada bio normalan ili umjereno povišen, a sve u skladu sa godinama starosti pacijenta”, dodaje mr ph Šuput.
Ona naglašava da je najvažnije je da ordinirajući ljekar tumači rezultat D-dimera uz rezultate svih ostalih diganostičkih procedura i nalaze do kojih je došao pregledom pacijenta.
“Ono što dodatno otežava situaciju kada je tumačenje vrijednosti D-dimera u pitanju su i brojni uticaji koji se mogu desiti u preanalitičkoj fazi laboratorijskog ispitivanja odnosno tokom uzimanja uzorka krvi, transporta i obrade tog uzorka. Zato svaki rezultat koji nije u skladu sa kliničkom slikom pacijenta treba provjeriti određivanjem D-dimera u novom uzorku krvi”, kaže mr ph Šuput.
Ona objašnjava da kod Kovid- 19 infekcije umjereno povišene vrijednosti D-dimera mogu samo biti znak akutne faze bolesti.
“Vrijednosti D-dimera koje su višestruko uvećane u odnosu na gornju granicu referentnih vrijednosti, ukazuju na vjerovatno postojanje patoloških procesa vezanih za endotel krvnih sudova i mogući nastanak tromboze. Ordinirajući ljekar mora da procijeni da li je kod takvih pacijenata potrebno uvesti antikoagulantnu terapiju”, kaže biohemičar, mr ph Šuput.
Ona naglašava da je ovo najvažnija uloga određivanja D-dimera kod pacijenata sa Kovid- 19 infekcijom.
“Naravno, za donošenje kvalitetnog i ispravnog kliničkog zaključka na osnovu izmjerene vrijednosti D-dimera, potrebno je znati i uzeti u obzir sve faktore o kojima smo ovdje govorili. Takođe, postoje brojne metode određivanja D-dimera pa je teško porediti rezultate dobijene u različitim laboratorijama. Zato savjetujemo pacijentima da vrijednosti D-dimera uvijek budu određivane u istoj laboratoriji”, ističe mr ph Šuput.
Ona poručuje da pacijenti ne bi trebalo samoinicijativno da se podvrgavaju testiranju D-dimera, kao ni da donose zaključke o svom stanju i potrebnoj terapiji na osnovu dobijenih vrijednosti.
