Spomen-ploča u čast 287 mađarskih državljana koji su nakon Mađarske revolucije utočište pronašli na području Sokoca, otkrivena je danas u Parku boraca Romanije u ovoj opštini.
Otpravnik poslova Ambasade Mađarske u BiH Aniko Đenge rekla je da njena zemlja ove godine obilježava 70 godina Mađarske revolucije i borbe za slobodu iz 1956. godine, navodeći da je ova revolucija počela 23. oktobra mirnim demonstracijama koje su pokrenulu budimpeštanski studenti, a da je slomljena 11. novembra te godine, kada je oko 200.000 Mađara napustilo zemlju.
Đenge je u obraćanju nakon otkrivanja spomen-ploče navela da se zahvaljujući istraživanju Udruženja Mađara iz Banjaluke “Mađar so” došlo do podataka da je Sokolac primio oko 300 izbjeglica iz Mađarske, te im pružio privremeno utočište prije nastavka puta ka Zapadu.
“Prema svjedočanstvima i dostupnim dokumentima Mađari su u kratkom periodu postali korisni i cijenjeni članovi lokalne zajednice. U ime naših sunarodnika izražavamo iskrenu zahvalnost i poštovanje Sokocu i njegovim stanovnicima za sve što su učinili”, naglasila je Đenge.
Ona je dodala i da današnje otkrivanje spomen-ploče predstavlja sjećanje na buran period istorije Mađarske, ali još više na humanost koju su mađarski građani dobili na Sokocu.
Savjetnik načelnika opštine Sokolac Saša Kapović podsjetio je da je dio Mađara koji su izbjegli utočište prvo našao na jadranskoj obali, odakle su zbog ljetne sezone 1957. godine razmješteni u bivše republike FNRJ.
“Jedan broj Mađara je doveden u Podromaniju u bivšu vojnu kasarnu i 287 od 486, koliko ih je bilo u BiH, bilo je u Sokocu. Većinom su to bili mladi ljudi, studenti, a Sokolac je pružio gostoprimstvo dok nisu produžili dalje ka Zapadu”, naveo je Kapović.
On je naglasio da su Mađari koji su bili na Sokocu ostavili upečatljiv trag, te da su pomogli u procesu industralizacije ove opštine.
Šef projekta podizanja spomen-ploče na Sokocu Saša Mićin rekao je da je ovaj projekat pokrenut prije dvije godine, te da ne treba zaboraviti na koji način je narod Romanije dočekao Mađare koji su u tom periodu bili u nevolji.
“Postavljanje spomen-ploče i oživljavanje veza mađarskog i srpskog naroda nikada neće biti zaboravljeno”, istakao je Mićin.
Predsjednik Udruženja “Mađar so” iz Banjaluke Irena Milivojević navela je da današnje postavljanje spomen-ploče u Sokocu potvrđuje dobre odnose i prijateljstvo srpskog i mađarskog naroda.
Ona je podsjetila da je profesor Mićin pokrenuo ovaj projekat uz pomoć prijatelja koji su našli podatke o Mađarima koji su izbjegli na Sokolac.
“I malo po malo napravili smo veliko djelo i za nas i za Mađarsku”, zaključila je Milivojevićeva.
Otkrivanje spomen-ploče organizovali su Ambasada Mađarske u BiH i Udruženje Mađara u Banjaluci “Mađar so”.
