Republika Srpska predstavlja rezultat vjekovne borbe srpskog naroda na ovom području za opstanak, ognjište i slobodu, rekao je Srni Georgije Vulić iz Instituta istorijskih nauka Univerziteta u Istočnom Sarajevu.
Vulić je ukazao da su 9. januara 1992. godine srpski politički predstavnici u BiH donijeli odluku o stvaranju prve novovjekovne srpske države zapadno od rijeke Drine.
Prema njegovim riječima, osnovni cilj tog čina bio je da se prekine praksa preglasavanja srpskog naroda u BiH i da se politički artikuliše volja većine Srba na tom prostoru, jasno i legitimno izražena na plebiscitu iz novembra 1991. godine.
“Ta volja suštinski se svodila na ostanak u Jugoslaviji sa onima koji su željeli da nastave život u zajedničkoj državi”, rekao je Vulić povodom obilježavanja 9. januara – Dana Republike.
Vulić je podsjetio da je tada proglašena država srpskog naroda u BiH kasnije dobila naziv Republika Srpska.
Prema njegovim riječima, uprkos brojnim ratnim i poratnim pritiscima, ona je opstala i razvijala se sa značajnim stepenom samostalnosti, a Dejtonskim mirovnim sporazumom dobila je i međunarodnu potvrdu svog postojanja, kao i određeni vid državnosti.
Vulić je naveo da su politički lideri koji su učestvovali u stvaranju i izgradnji institucija Republike Srpske često isticali značaj obnove tradicionalnih srpskih vrijednosti, očuvanja pravoslavne vjere i autentične srpske kulture.
“Djelujući u tom pravcu, Republika Srpska imala je važnu ulogu u obnovi duhovnosti i kulturnog identiteta srpskog naroda, nakon nekoliko decenija izrazito ateističke vlasti”, naglasio je Vulić.
On je pojasnio da je stvaranje Republike Srpske 1992. godine predstavljalo i odbrambeni mehanizam za očuvanje biološkog opstanka srpskog naroda zapadno od Drine, dok je Vojska Republike Srpske imala ključnu ulogu u sprečavanju novog genocida nad Srbima na ovom području.
“Istorijsko iskustvo i živo pamćenje zločina iz 1941. godine primorali su srpski narod da se organizuje u trenutku kada su se na istorijskoj pozornici ponovo pojavili ustaška ikonografija i oružane formacije koje su baštinile ustašku tradiciju, kao i nasljeđe `Handžar divizije` i srodnih nacističkih jedinica”, istakao je Vilić.
On je dodao da je zato Republika Srpska i danas, više od tri decenije kasnije, garant opstanka srpskog naroda zapadno od Drine.
“Iako izložena stalnim političkim i institucionalnim napadima, ona traje i svjedoči o snazi ideje koja je dovela do njenog nastanka”, rekao je Vulić.
On je ukazao da je simptomatično i to što Republika Srpska postoji znatno duže nego što je postojala Kraljevina Jugoslavija – država o čijem su stvaranju sanjale generacije.
Vulić je poručio da Republika Srpska, smještena na granici civilizacija, opstaje uprkos brojnim izazovima, što svjedoči o snažnoj volji naroda da ona traje i da se razvija.
“Zadatak svih nas koji u njoj živimo jeste da je ostavimo svojim potomcima onakvom kakvu su željeli oni koji su svoje živote ugradili u njenu odbranu”, naveo je Vulić.
“Republika Srpska majka junaka”, slogan je pod kojim se ove godine obilježava Dan Republike, 9. januar.
Deveti januar se slavi kao Dan Republike Srpske jer je tog datuma 1992. godine nastala pod prvobitnim nazivom Republika srpskog naroda u BiH.
Srpsku su osnovali srpski poslanici u tadašnjoj Skupštini BiH nakon što su preglasani u ključnim pitanjima o opstanku Jugoslavije, a pripadnici druga dva naroda krenuli u secesiju mimo volje Srba, koji su imali status konstitutivnog naroda.
Naziv Republika srpskog naroda u BiH bio je u upotrebi do 28. februara 1992. godine i proglašenja prvog Ustava, kada je zamijenjen sa Srpska Republika BiH koji je korišten do 12. avgusta 1992. godine, kada je uveden Srpska Republika. Taj naziv septembra 1992. godine zamijenjen je sadašnjim – Republika Srpska.
