Miroslav Divčić iz Foče i Mladen Apostolović iz Beograda uveli su u energetiku novu praksu, ujedno i novi termin – sintetičku fleksibilnost, koja omogućava da neupravljivi obnovljivi izvori energije postanu upravljivi, za šta su nagrađeni na prestižnom kongresu Međunarodne organizacije za elektrodistribuciju /CIRED/.
Njima je pripala prva nagrada jer su uveli novi pristup upravljanju proizvodnjom iz obnovljivih izvora energije – sintetičku fleksibilnost, kojom se postiže veća stabilnost mreže i povećava tržišna vrijednost tako dobijene struje.
“Mi smo hrabro i bez pardona uveli novi termin u energetiku, to je sintetička fleksibilnost”, rekao je Divčić Srni.
U svom radu, koji su i praktično testirali, bave se solarnim elektranama i malim hidroelektranama, koje se smatraju neupravljivim, jer njihova proizvodnja zavisi od jačine sunca i količine protoka voda.
“Sintetička fleksibilnost je sposobnost da elektrana koja sama po sebi nije fleksibilna, poput solarne elektrane, kroz softversko upravljanje proizvodnjom i tržišne mehanizme počne da se ponaša kao fleksibilan izvor električne energije. Jednostavnije rečeno, to je način da solarnom elektranom, iako zavisi od sunca, kroz softversko upravljanje, proizvodnjom upravljamo tako da može pomoći elektroenergetskom sistemu onda kada mu je to potrebno”, pojašnjava Divčić njihov izum.
Nijedna elektrana se ne posmatra pojedinačno, već u grupi, kao portfolio, nastavlja on, tako da se međusobno nadopunjuju – kada neke elektrane podbace u proizvodnji, drugima se povećava snaga iz sintetičke fleksibilnosti, jer u samom startu nisu postavljene na punu snagu, dio je ostavljen u rezervi za potrebe fleksibilnosti.
“To je kao fudbalski tim – nijedan fudbaler nema sve najbolje karakteristike koje su potrebne u određenom momentu, ali kada se pojedincima adekvatno upravlja, kada se postave na svoje pozicije predstavljaju sinhronizovan tim koji donosi pobjedu”, dodaje Divčić.
Novi pristup primijenili su u praksi u prvih šest mjeseci ove godine, a rezultati su više nego zadovoljavajući.
“Rezultati su, osim dobrih fizičkih karakteristika, pokazali dobre finansijske uštede- smanjili smo konkretno troškove debalansa, povećana je stabilnost mreže i već je pokazano veliko interesovanje za primjenu tog rada, pogotovo u Srbiji”, ističe Divčić.
On je po struci ekonomista i već 12 godina radi u energetskom sektoru, od čega posljednje četiri godine u oblasti trgovine i upravljanja obnovljivim izvorima energije, tako da se u stručnim radovima bavi pronalaskom rješenja za probleme sa kojima se sreće u praksi.
“Pokušavamo da nađemo rješenje i onda to nesebično dijelimo sa drugima, jer ćemo tako doprinijeti lakšoj energetskoj tranziciji”, naglašava Divčić.
Na brdima oko Foče, sa velikim brojem sunčanih časova, ističe Divčić, postoji potencijal za solarne elektrane, ali je ograničavajući faktor kapacitet energetske mreže.
Prema njegovim riječima, solarni paneli i tehnologija daleko su bolji nego prije 10 godina, tako da su solarne elektrane efikasne i na ovim područjima i na nivou godine mogu da ostvare više od 1.300 punih radnih časova, što je ranije bilo nezamislivo.
Divčiću je ovo drugo priznanje, nakon što je nagrađen i 2024. godine, čime je postao prvi autor koji je dobio nagradu za najbolji rad na dva uzastopna savjetovanja.
Međunarodna konferencija o distribuciji električne energije – CIRED je vodeća međunarodna stručna organizacija u oblasti distribucije električne energije, sa sjedištem u Briselu, koja okuplja stručnjake iz više od 37 zemalja.
Kongres, odnosno 15. Savjetovanje o elektrodistributivnim mrežama održano je na Kopaoniku u Srbiji od 21. do 24. septembra.
Regionalno savjetovanje održava se svake druge godine sa više od 800 učesnika iz elektroenergetskih kompanija, akademske zajednice, instituta i industrije.
Na ovogodišnje savjetovanje prijavljeno je 111 stručnih radova, od kojih su nakon selekcije i stručne recenzije prihvaćena 92, iza kojih stoji više od 200 autora i koautora iz zemalja regiona.
