U Matičnoj biblioteci Istočno Sarajevo sinoć je upriličena promocija savremenog izdanja knjige Sergija Trojickog “Autokefalija”, kapitalnog naučnog djela iz oblasti crkvenog prava i crkvene istorije u kojem je upozoravao na “istočni papizam”.
Protojerej-stavrofor Darko Đogo istakao je da je autkefalija danas jedno od najvažnijih pitanja u svim pravoslavnim crkvama na koje je Trojicki, srpsko-ruski pravnik i istoričar koji je živio u carskoj Rusiji i emigrirao u Beograd, pisao prije 100 godina.
“NJegovi radovi danas su aktuelniji nego u to doba u koje je Trojicki neke pojave vidio prvi put – nastojanje Carigradske patrijaršije da samu sebe proglasi jedinim pravoslavnim centrom, neku vrstom pravoslavnog Vatikana, opisao u nekom začetku i dao naučne argumente zašto tako stvari ne stoje”, rekao je Đogo.
On je napomenuo da knjiga “Autokefalija” nema samo istorijsku i teološku vrijednost, nego je riječ o djelu koje svaki čovjek treba da ima i pročita, ako želi da se informiše o pitanju autokefalije.
“Pisana je naučnim jezikom, ali dovoljno pristupačno i argumentovano”, rekao je Đogo, dekan Bogoslovskog fakulteta u Foči, naglašavajući da je riječ o pitanju koje kroz ukrajinsku krizu razdire Pravoslavnu crkvu.
Profesor na Bogoslovskom fakultetu u Foči Vedran Golijanin ukazao je da se na istoku dugo činilo da nakon 1054. godine više neće biti problema sa tendencijama bilo koje patrijarške katedre da nameće svoju vrhovnu vlast drugim pomesnim crkvama.
Ukazao je da se u knjizi Trojickog otkriva da ta tendencija nikada nije nestala, nego da je od dvadesetih godina 20. vijeka metastazirala.
On je istakao da je zastrašujući detalj da u posljednjih 10 godina postoji i direktna tvrdnja jednog od episkopa Carigadske patrijaršije da je carigradski patrijarh u Pravoslavnoj crkvi baš “primus sine parijus” /prvi bez jednakih/ kao što je papa u Rimokatoličkoj crkvi.
“Odjednom vidimo da carigradski patrijarh tvrdi da je glavni od ostalih patrijarha i da ima pravo da se petlja u unutrašnje poslove svih pravoslavnih crkava i da jedini ima ekskluzivno pravo da daruje autokefaliju, ali i da je oduzme”, rekao je Golijanin.
Prema Golijanovim riječima, upravo je Trojicki u svom djelu upozoravao na “istočni papizam”.
“Ukoliko želite da na pravi način uđete u način na koji Pravoslavna crkva funkcioniše danas i razumijete probleme koji se često mogu čuti u sredstvima informisanja, knjiga Sergija Trojickog je definitivno štivo koje treba pročitati”, rekao je Golijanin.
Profesor Pravnog fakulteta Univerziteta u Istočnom Sarajevu Dimitrije Ćeranić istakao je da Trojicki razobličava poluistine pravnim argumentima pozivajući se na prvoizvore u kanonskom pravu poput Svetog pisma, svetog predanja i na crkveno zakonodavstvo.
U ime izdavača direktor “Službenog glasnika Republike Srpske” Miloš Lukić izrazio je zadovoljstvo što je promocija održana u Istočnom Sarajevu napominjući da to u suštini znači da se “vraća kući”.
“`Službeni glasnik` je sjedište imao na Palama do 2000. godine i posebno nam je drago da smo ovdje. Veoma smo zahvalni na saradnji sa Matičnom bibliotekom Istočno Sarajevo, koja je omogućila promociju i sigurno je da ćemo u narednom periodu ovdje imati promocije naših izdanja”, rekao je Lukić.
On je napomenu da zastupa stav da izdavačka djelatnost ne smije biti centralizovana, već jednako dostupna u svim dijelovima Republike Srpske.
Direktor Matične biblioteke Istočno Sarajevo Nataša Kulašinac izrazila je zadovoljstvo što je večeras upriličena prva zajednička promocija knjige “Službenog glasnika Republike Srpske” i Matične biblioteke i nada se da će nastaviti na najbolji način da promovišu izdavačku djelatnost u Srpskoj.
Trojicki /1878–1972/, koji je bio ugledni ruski i srpski bogoslov-kanonista i profesor Univerziteta u Beogradu, detaljno se bavio kanonsko-pravnim i istorijskim aspektima sticanja i priznavanja crkvene nezavisnosti, odnosno autokefalije.
On je bio jedan od najvećih stručnjaka za pravoslavno crkveno pravo, a nakon emigracije iz carske Rusije 1920. godine, dao je nemjerljiv doprinos srpskoj duhovnoj i pravnoj baštini.
Između ostalog, kao pravni ekspert aktivno je učestvovao u sastavljanju Ustava Srpske pravoslavne crkve i Bračnih pravila Srpske pravoslavne crkve.
