Predsjednik Skupštine Asocijacije “Stvaraoci Republike Srpske” Momir Tošić rekao je Srni da se 1. mart u Republici Srpskoj doživaljava kao početak političke i bezbjednosne krize koja je prerasla u rat.
Tošić je rekao da se u Republici Srpskoj taj datum ne priznaje kao praznik jer je ubistvo svata Nikole Gardovića ostalo kao simbol podjela u BiH.
“Ubistvo koje se desilo ispred Stare pravoslavne crkve na Baščaršiji je prvi ratni zločin koji je uveo u krvavi sukob. To je bio najveći udarac na srpski narod u BiH”, naglasio je Tošić.
On je naveo da je 1. mart bio najava onoga što je uslijedilo devedesetih godina prošlog vijeka.
“Tog dana održan je referendum o nezavisnosti BiH, bez učešća srpskog naroda koji je smatrao da se odluka o budućnosti zemlje ne može donositi bez saglasnosti sva tri konstitutivna naroda”, napomenuo je Tošić.
Tošić je zaključio da 1. mart i više od tri decenije poslije ostaje datum dubokih podjela u BiH.
U dijelu Federacije BiH sa većinskim bošnjačkim stanovništvom 1. mart se obilježava kao takozvani dan nezavisnosti BiH, jer je tada održan nelegalni referendum o nezavisnosti i otcjepljenju BiH od SFRJ. Srbi u Republici Srpskoj 1. mart pamte po ubistvu srpskog svata u Sarajevu, što je bio i okidač za početak ratnih sukoba.
Ovaj tragični datum u Republici Srpskoj se ne praznuje, već 21. novembar – dan kada je u američkoj vazduhopolovnoj bazi Rajt Peterson kod Dejtona parafiran Opšti okvirni sporazum za mir u BiH koji je obilježio kraj građanskog rata u BiH.
